Το site αυτό ΔΕΝ εκπροσωπεί τον ΔΗΜΟ ΠΥΛΟΥ ΝΕΣΤΟΡΟΣ...

www.chora-messinias.gr
Επισκευθείτε εικονικά το Μουσείο της Χώρας

Πύλος ημαθόεις



Στο Κεφάλαιο V παρουσιάζεται η ιστορία της έρευνας της Πύλου του Νέστορος. Προβάλλονται με χρονολογική σειρά όλες οι καθοριστικές αρχαιολογικές έρευνες που έγιναν ή συνεχίζονται στην περιοχή, από τις αρχές του αιώνα ώς τις μέρες μας. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει Βιβλιογραφικός Οδηγός για την Ιστορία και Αρχαιολογία της περιοχής.
Για τους αναγνώστες που δεν έχουν άμεση γνώση της περιοχής, μια διευκρίνηση είναι, ίσως, απαραίτητη, σχετικά με το πλήθος των ταφικών μνημείων που αναφέρονται στο βιβλίο: Η Δυτική Μεσσηνία και ειδικότερα η ευρεία περιοχή Χώρας-Εγκλιανού-Τραγάνας έχει γίνει γνωστή όχι μόνον από το Ανάκτορο του Νέστορος, αλλά και από τον μεγάλο αριθμό Μεσοελλαδικών τύμβων καθώς και πρώιμων θολωτών και άλλων Μυκηναϊκών τάφων που περιλαμβάνει. Οι ονομασίες των διαφόρων τάφων οφείλονται στις ονομασίες των περιοχών ή τις συγκεκριμένες τοποθεσίες και, σε πολλές περιπτώσεις, στα ονόματα των ιδιοκτητών των αγρών όπου βρέθηκαν. Ο Θολωτός Τάφος της Βοϊδοκοιλιάς, κατ'εξαίρεση, είναι γενικά γνωστός και ώς Τάφος του Θρασυμήδους, ενός από τους γιους του Νέστορος, με βάση τη σχετική περιγραφή του Παυσανία. Οσον αφορά στους βασιλικούς θολωτούς τάφους του Εγκλιανού, ακολουθούμε την αρίθμηση που προτάθηκε από τους ανασκαφείς C.W. Blegen και W.D. Taylour.
Οπως ανέφερα παραπάνω, θεώρησα σκόπιμο να αφιερώσω ειδικά ένα μέρος της εργασίας μου αυτής στη νεώτερη ιστορία της Χώρας: Η Τριφυλιακή αυτή κωμόπολη, πατρίδα του Νεομάρτυρα Δημητρίου του Πελοποννησίου, είναι τοποθετημένη ανάμεσα σε δύο ορόσημα της νεώτερης Ελληνικής ιστορίας, το Μανιάκι (1825) και το Ναβαρίνο (1827), ενώ η περιοχή της σημαδεύεται από ένα αξιομνημόνευτο γεγονός της αντιστασιακής ιστορίας της Πελοποννήσου, τη μάχη Στου Μανούσου το Γεφύρι (1944), ένα λευκό σταυρό στην ιστορική διαδρομή.
Το βιβλίο αυτό εκδίδεται σε μια στιγμή που το μεγάλο ανακτορικό κέντρο του Εγκλιανού, πρωτεύουσα του Μυκηναϊκού βασιλείου της Πύλου και μια από τις σημαντικότερες μητροπόλεις του Μυκηναϊκού κόσμου, βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο του ερευνητικού ενδιαφέροντος, 55 χρόνια μετά την ανακάλυψη του από τον Κουρουνιώτη και τον Μπλέγκεν. Γ. Λ.


I  ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ, ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΘΕΣΕΙΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΥ
ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΧΩΡΑΣ-ΕΓΚΛΙΑΝΟΥ-ΤΡΑΓΑΝΑΣ-ΚΟΡΥΦΑΣΙΟΥ


1.    Επάνω Εγκλιανός - Ανάκτορο Νέστορος
Το Ανάκτορο του Νέστορος βρίσκεται στο λόφο του Επάνω Εγκλιανού, στη δυτική πλευρά του δημοσίου δρόμου, περίπου 4 χλμ. νοτίως της Χώρας και 17 χλμ. βορείως της Πύλου. Ο λόφος υψώνεται απότομα, ανάμεσα σε χαράδρες, έχοντας εξαίρετη θέα προς τον Ορμο του Ναβαρίνου. Το ερειπωμένο Μυκηναϊκό Ανάκτορο βρίσκεται στην ισοπεδωμένη κορυφή του λόφου (170 μ. χ 90 μ.) και σήμερα προστατεύεται, κατά το μεγαλύτερο τμήμα του, από μεταλλικό στέγαστρο (Εικ. 1).
Αντίθετα με τις ακροπόλεις των Μυκηνών, της Τίρυνθος, της Μιδέας και των Αθηνών, ο ανακτορικός λόφος του Εγκλιανού δεν είχε ισχυρές Κυκλώπειες οχυρώσεις. Το Ανάκτορο είναι ένα συγκρότημα από διάφορα κτήρια, με ένα σύνολο 105 ισογείων διαμερισμάτων ή άλλων χώρων (Εικ.3). Καταλαμβάνει έκταση λίγο μεγαλύτερη από το νοτιοδυτικό μισό του πλατώματος της κορυφής του λόφου του Εγκλιανού. Η ακμή του καλύπτει την περίοδο από το 1300 π.Χ. έως το 1200 π.Χ. περίπου.
Η ανασκαφή του Εγκλιανού αποτέλεσε το επιστέγασμα μιας πλούσιας ανασκαφικής δραστηριότητας που είχε αναπτύξει ο Carl Blegen (μέχρι το 1939) και στις δύο πλευρές του Αιγαίου, σε προϊστορικά κέντρα της Αργολιδο-Κορινθίας αρχικά και αργότερα στην Τροία (1932-1938). Η ανακάλυψη του Ανακτόρου του Νέστορος το 1939, που υπήρξε καρπός της γόνιμης συνεργασίας του με τον Κωνσταντίνο Κουρουνιώτη, οδήγησε στη σταδιακή αποκάλυψη της καλλίτερα διατηρημένης βασιλικής κατοικίας που γνωρίζουμε έως τώρα από τη Μυκηναϊκή Ελλάδα και άνοιξε το δρόμο για τη συστηματική εξερεύνηση ολόκληρης της επικράτειας του Νέστορος. Ο απροσδόκητα μεγάλος αριθμός πήλινων πινακίδων με κείμενα της Γραμμικής Β (Μυκηναϊκής) Γραφής που απέδωσε η αρχική ανασκαφή στον Εγκλιανό συνέβαλε αποφασιστικά στην επιτυχή εξέλιξη της προσπάθειας αποκρυπτογράφησης της γραφής από τον Michael Ventris.

topo_eglianos

Εικ. 1, Τοπογραφικό διάγραμμα του ανακτορικού λόφου του Εγκλιανού και της γύρω περιοχής (κατά Blegen κ.ά. 1973, σχέδιο των], FantKai.J.W. Shaw). Σημειώνονται, εκτός των άλλων, οι Θέσεις του Ανακτόρου του Νέστορος, του αναστηλωμένου Θολωτού Τάφου TV, του Θολωτού Τάφου Βαγενά ("Grave Circle"), των λαξευτών Θαλαμοειδών Τάφων (Ε 1-10, Κ1), καθώς και η κατεύθυνση προς τον Θολωτό Τάφο III (Κάτω Εγκλιανού).